Bókmenntaverðlaun

Norræna húsið er skrifstofa fyrir bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs og Barna- og unglingabókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs.

Skrifstofan annast alla daglega vinnu við verðlaunin. Vinnan fer fram í samráði við formann dómnefndar verðlaunanna og skrifstofu Norrænu ráðherranefndarinnar og Norðurlandaráðs í Kaupmannahöfn.

Skrifstofa verðlaunanna sendir frá sér fréttabréf fjórum sinnum á ári á skandinavísku. Hægt er að gerast áskrifandi að fréttabréfinu með því að senda beiðni um það til skrifstofustjóra verðlaunanna.

Sofie Hermansen Eriksdatter
Skrifstofustjóri Bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs

+354 5517036
sofie(at)nordichouse.is

Jonas Eika hlaut bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs 2019

Danski rithöfundurinn Jonas Eika hefur hlotið bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs 2019 fyrir smásagnasafnið Efter Solen.

Jonas Eika hlýtur verðlaunin fyrir verk sem minnir okkur á að bókmenntirnar eru færar um annað og meira en að spegla það sem við þekkjum nú þegar.

Rökstuðningur dómnefndar

Handhafi bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs 2019 er ungur rithöfundur en smásagnasafn hans Efter Solen kom dómnefndinni á óvart og heillaði hana með hnattrænu sjónarhorni, næmum og myndrænum stíl og getu til að tala inn í pólitískar áskoranir samtímans, án þess þó að lesandanum finnist hann á nokkurn hátt leiddur áfram. Jonas Eika skrifar um veruleika sem lesandinn kannast við, hvort sem sögusviðið er Kaupmannahöfn, Mexíkó eða Nevada – meðal spákaupmanna, heimilislausra drengja eða fólks sem trúir á geimverur. En ljóðrænir töfrar liggja í loftinu. Raunveruleikinn opnar á aðra möguleika, aðrar víddir. Þar bíður okkar eitthvað dásamlegt og fullt vonar sem minnir okkur á að bókmenntirnar eru færar um annað og meira en að spegla það sem við þekkjum nú þegar.

Nánar um verðlaun Norðurlandaráðs

Mynd: Magnus Fröderberg/norden.org

Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs

Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs hafa verið veitt allt frá árinu 1962, þau eru veitt fyrir fagurbókmenntir sem ritaðar eru á norrænu tungumáli. Það geta verið skáldsögur, leikrit, ljóða-, smásagna- eða ritgerðasöfn og önnur bókmenntaverk.
Markmið verðlaunanna er að auka áhuga Norðurlandabúa á bókmenntum og tungumáli nágrannalandanna og á sameiginlegri menningararfleifð Norðurlanda. Nánari upplýsingar um verðlaunin finnur þú á vefsíðu Norðurlandaráðs www.norden.org.

 

Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs

Barna- og unglingabókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs

Barna- og unglingabókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs voru veitt í fyrsta sinn haustið 2013. Þau eru veitt norrænu bókmenntaverki, skrifuðu fyrir börn og unglinga á einhverju tungumála Norðurlandanna.
Tilnefningar til verðlaunanna eru opinberaðar að vori og tilkynnt er um sigurverk á Norðurlandaráðsþingi sem fram fer um mánamótin október-nóvember.
Verðlaunin eru ein fimm verðlauna sem Norðurlandaráð veitir ár hvert en þekktust þeirra hafa verið Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs. Norðurlandaráð undirstrikar með verðlaununum mikilvægi barna- og unglingabókmennta á Norðurlöndunum. Rík hefð er fyrir bókmenntum, ætluðum börnum og unglingum, á
Norðurlöndunum og nægir þar að nefna sagnaheima H.C. Andersens, Tove Jansson og Astrid Lindgren sem þekktir eru ungmennum um allan heim. Verðlaunin eru veitt til bókmenntaverks sem komið hefur út undanfarin 2-4 ár. Tilnefningar til verðlaunanna, og verðlaunaverkið sjálft, endurspeglar því það ferskasta og besta sem
norrænar barna- og unglingabókmenntir hafa upp á að bjóða hverju sinni. Dómnefnd, skipuð fulltrúum frá öllum Norðurlöndunum, velur sigurverkið.

 

Handhafi barna- og unglingabókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs 2019 er Kristin Roskifte fyrir myndabókina Alle sammen teller. Kristin Roskifte hlýtur verðlaunin fyrir verk sem er öðruvísi og einstakt innan sinnar bókmenntagreinar.

Rökstuðningur dómnefndar
Verðlaunabókin í ár hefur dálítið torræðan titil. Hann vísar öðrum þræði til þess að bókin fellur í flokk barnabóka sem kenna börnum tölustafi og innihalda gjarnan ríkulegar myndskreytingar, en hefur einnig aðra og mikilvægari merkingu: að allir teljist með og hafi vægi; að allt fólk sé einstakt og einhvers virði. Myndum af litríkum persónum fer fjölgandi með hverri síðu. Í fyrstu sjáum við einn strák sem horfir upp til stjarnanna og að lokum þúsund manns sem virða fyrir sér sjaldséða halastjörnu. Þó að teikningarnar séu stílhreinar og persónurnar margar hefur hver þeirra einstaklingsbundin sérkenni sem gera lesandanum kleift að þekkja hana aftur. Ein af annarri birtast persónurnar í ýmiss konar ólíku samhengi og umhverfi, hver með sitt eigið, einstaka líf. Texti bókarinnar er bæði ljóðrænn og kíminn, kveikir forvitni lesandans og styður við túlkun hans á myndskreytingunum. Með Alle sammen teller setur Kristin Roskifte texta og myndir í samhengi sem er öðruvísi og einstakt í flokki barnabóka af þessu tagi. Þessa bók er hægt að lesa margoft og koma stöðugt auga á eitthvað nýtt.

Ljósmyndari: Magnus Fröderberg

 

Vefsíða 

Norrænar barna- og unglingabókmenntir

Á Norðurlöndunum njóta börn og ungmenni virðingar sem virkir borgarar í lýðræðislegu samfélagi. Norræn ungmenni eru hvött til sjálfstæðrar hugsunar, sköpunargleði og þess að standa vörð um rétt sinn. Þetta endurspeglast í góðum norrænum barna- og unglingabókmenntum. Þær bera virðingu fyrir lesendum sínum og takast á við heimsmynd þeirra hverju sinni, hvort sem er með jarðbundnum lýsingum á hversdeginum eða villtum ævintýrum í ókunnum víddum.
Norrænar barna- og unglingabókmenntir geta verið skemmtilegar, umhugsunarverðar, upplífgandi og fræðandi. Stundum eru þær líka sorglegar, beittar og sláandi. Þær umfaðma breiðan hóp fólks, allt frá ungabörnum með fyrstu hörðu bókina í höndunum til flókinna frásagna fyrir þroskaða einstaklinga á mörkum fullorðinsáranna.

Mynd: Leifur Vilberg Orrason